Różnica między zarządzaniem japońskim a amerykańskim.

Podejścia do zarządzania przedsiębiorstwem praktykowane w różnych krajach mogą się znacznie różnić. Wśród gospodarek odnoszących największe sukcesy na świecie, a więc wykorzystujących najskuteczniejsze modele zarządzania, znajdują się te zbudowane w Japonii i Stanach Zjednoczonych. Jakie są główne cechy podejścia do zarządzania przedsiębiorstwem w tych krajach?

Można wyróżnić następujące główne elementy zarządzania we współczesnych organizacjach komercyjnych:

  • polityka personalna;
  • zarządzanie personelem;
  • strategia rozwoju biznesu.

Przyjrzyjmy się, jaka jest ich specyfika w Japonii i USA.

Fakty dotyczące zarządzania w Japonii

Japonia jest krajem, który przez długi czas rozwijał się niezależnie od cywilizacji zachodniej, dlatego ukształtowały się w niej specjalne normy społeczne, które z góry determinują podejście do zarządzania przedsiębiorstwem.

W odniesieniu do polityki kadrowej, kluczowym punktem odniesienia dla Japończyków jest tutaj poziom wykształcenia pracowników. Jeśli kandydat na stanowisko nie posiada dyplomu prestiżowej uczelni, to szanse na znalezienie pracy w dużej firmie będą niewielkie. Posiadanie przez daną osobę świadectw ukończenia, na przykład zaawansowanych kursów szkoleniowych, zwykle nie jest przekonującym argumentem dla japońskiego pracodawcy.

Jedną z kluczowych cech japońskiego modelu zarządzania pod względem personelu jest gwarancja zatrudnienia pracowników na czas nieokreślony. Jednocześnie ich wstępne kwalifikacje nie mają większego znaczenia – w trakcie wieloletniej pracy w organizacji mogą wielokrotnie zmieniać swój profil.

W aspekcie metod zarządzania personelem w Japonii nacisk kładziony jest przede wszystkim na prymat kolektywu nad jednostką. Od każdego pracownika firmy oczekuje się, że będzie pracował z myślą o globalnym celu swojej firmy.

W Japonii rozpowszechniona jest praktyka Kaizen, polegająca na kształtowaniu postaw wśród pracowników organizacji w celu ciągłego doskonalenia swojej pracy. Zakłada się, że takie priorytety będą przestrzegane przez wszystkich pracowników firmy - od zwykłych specjalistów po najwyższych menedżerów.

Jeśli chodzi o społeczny aspekt zarządzania pracownikami w Japonii, zauważalnym jego elementem jest zachęcanie pracowników do wstępowania do związków zawodowych, które powstają w strukturze przedsiębiorstwa zatrudniającego. Ten model interakcji między pracownikami, pracodawcą, a także organem reprezentującym interesy tego pierwszego zakłada występowanie wśród pracowników wyjątkowo niskiego potencjału niezadowolenia społecznego. Strajki w japońskich korporacjach zdarzają się rzadko.

Budowanie strategii rozwoju biznesu w Japonii opiera się przede wszystkim na systematycznym podejściu do podejmowania decyzji. Działania menedżerów w zakresie doskonalenia modelu ładu korporacyjnego powinny być uzasadnione i dyktowane realiami ekonomicznymi. Liderzy japońskich firm praktykują więc rozsądny konserwatyzm.

Inną istotną cechą zarządzania w Japonii jest to, że właściciele firm są tam uważani przede wszystkim za inwestorów – posiadaczy kapitału, obok banków. Na ogół nie są postrzegani ani pozycjonowani jako główni beneficjenci biznesowi. Są to pracownicy, którzy mają możliwość zarobienia dobrych pieniędzy dla siebie i swoich rodzin dając pracę. Zysk właścicieli korporacji jest postrzegany przede wszystkim jako zasługa pracowników firmy, wynikająca z ich zbiorowej pracy. Przedsiębiorcy japońscy dążą do tego samego nie tyle do wydobycia osobistych korzyści, co do podniesienia poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego społeczeństwa i państwa.

Fakty o zarządzaniu amerykańskim

Stany Zjednoczone to kraj, który wchłonął elementy kultury różnych narodów. W tym w aspekcie zarządzania w organizacjach. Jednak z biegiem czasu w amerykańskim środowisku biznesowym ukształtowały się pewne normy ładu korporacyjnego, które są charakterystyczne dla większości firm.

Jeśli chodzi o politykę kadrową, w USA, inaczej niż w Japonii, nie przywiązuje się zbyt dużej wagi do faktu, że pracownik posiada dyplom. O ile oczywiście nie mówimy o osobie, która ukończyła Harvard lub Yale University. Tak czy inaczej najważniejsze są prawdziwe umiejętności kandydata na dane stanowisko. Z kolei często mile widziane są nowe certyfikaty ukończenia niektórych zaawansowanych kursów szkoleniowych. Bardzo przekonującym argumentem dla amerykańskiego pracodawcy jest pozytywna rekomendacja kandydata.

Strategia zarządzania pracownikami w Stanach Zjednoczonych opiera się głównie na zasadzie indywidualnej odpowiedzialności osoby za jakość wykonywania funkcji zawodowych. Najważniejszą rzeczą dla amerykańskiego pracodawcy jest to, aby pracownik dobrze wykonywał swoją pracę. Jeśli tak nie jest, można go zwolnić w dowolnym momencie. W Stanach Zjednoczonych nie ma przepisów, które wymagałyby od pracodawców uzasadnienia chęci zwolnienia pracownika z zajmowanego stanowiska.

ZauwaŜone cechy polityki zarządzania pracownikami kształtują z kolei chęć pracowników do poszukiwania róŜnych narzędzi do ochrony własnych praw. Do najczęstszych można zaliczyć udział pracowników firm w związkach zawodowych – w przeciwieństwie do Japończyków, którzy są niezależni od pracodawców. Spory sądowe między organizacjami pracowniczymi a korporacjami w Stanach Zjednoczonych są powszechne.

Z kolei strategia budowania biznesu w Stanach Zjednoczonych pozwala na podejmowanie zdecydowanych, czasem radykalnych działań przez kierownictwo korporacji. Konserwatyzm nie jest najbardziej charakterystyczną cechą amerykańskiego zarządzania.

W Stanach Zjednoczonych ranga menedżerów, a także innych pracowników, jest zwykle znacznie niższa niż ranga właścicieli korporacji. Właściciele firm i kierownictwo są często oddzieleni od siebie. Interesy właścicieli mogą nie pokrywać się z interesami kierowników i innych pracowników.

Porównanie

Jaka jest główna różnica między zarządzaniem w Japonii i Ameryce? Przede wszystkim na poziomie konsolidacji tych osób, które uczestniczą w życiu przedsiębiorstwa. W tym sensie japońskie korporacje są bardziej zjednoczone, rola każdego pracownika jest postrzegana jako równie ważna jak top managera. Właściciele tylko przyczyniają się do takiej wewnętrznej konsolidacji korporacyjnej. W amerykańskim zarządzaniu interesy właścicieli firmy są szczególnym priorytetem. Często jest to sposób na uzyskanie jak największego zysku. Od pracowników oczekuje się przede wszystkim osobistej odpowiedzialności za wykonywanie funkcji w ramach kontraktu – konsolidacja korporacyjna jest drugorzędna.

Rozważając główne cechy zarządzania japońskiego i amerykańskiego, które przytoczyliśmy powyżej, staje się oczywiste, że według większości kryteriów oba modele są bardzo odmienne. Spróbujmy podsumować w tabeli różnicę między zarządzaniem w Japonii i Ameryce.

Tabela

Kierownictwo japońskie Kierownictwo amerykańskie
Przy zatrudnianiu pracowników niezmiernie ważny jest dyplom z prestiżowej uczelni, reszty można się nauczyćPrzy zatrudnianiu ważniejsze są umiejętności, doświadczenie, rekomendacje
na czas nieokreślonyPracownik może zostać zwolniony w każdej chwili
Związki zawodowe - w strukturze firm zatrudniającychpracodawcy
Rozsądny konserwatyzm jest traktowany priorytetowo w strategii rozwoju biznesuW strategii rozwoju biznesu dopuszcza się radykalne decyzje
efekt efektywnej pracy pracowników, właściciele korporacji przyczyniają się do konsolidacji kadry kierowniczej i kadrowejW inny sposób interesy kierowników i innych pracowników są często drugorzędne
.